De Russenoorlog

De Russenoorlog is een documentaire, website en educatief programma over het onverwerkte oorlogsverleden op het waddeneiland Texel. Na een relatief vredig verlopen oorlog barstte in april 1945 een bloedige opstand uit. 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog neemt een groep van 800 Georgische krijgsgevangenen dienst in het Duitse leger. Zij worden op Texel gestationeerd en voeren klussen uit voor de Duitse bezetting. Het is een hard maar aanvaardbaar bestaan, tot de Georgiërs naar Arnhem worden gestuurd om te vechten tegen de oprukkende geallieerden. "We besloten dat het beter voor ons was om ons op Texel dood te vechten", vertelt een van de overlevende Georgiërs in de film.

De Georgische Opstand op Texel begint succesvol maar heeft verreikende gevolgen gehad, ook voor de bevolking van Texel. Het Duitse leger stuurde een grote legermacht naar het eiland om de opstand de kop in te drukken. Honderden Duitsers, Georgiërs en Texelaars komen om.

De gehele film:

Trailer:

 

Al met al is de Georgische opstand op Texel een in nevelen gehulde historie. Er zijn enkele boeken over verschenen, in 1979 heeft de NOS er een documentaire over gemaakt en historisch zijn de meeste dingen wel op een rijtje gezet. Maar op Texel is de Georgische opstand een onder Texelaars vrijwel onbesproken fenomeen. Deze documentaire focust zich op die beladen oorlogsherinneringen, de erfenis van een gruwelijke oorlogsepisode die nog lang van invloed is geweest op Texel.


De oorzaken en het verloop van ‘De Russenoorlog’ — zoals de opstand op Texel wordt genoemd — worden aan de hand van Nederlandse en Georgische ooggetuigen gereconstrueerd. Het wordt al snel duidelijk dat niet alle Texelaars het heroïeke beeld van de opstand met de opstandelingen delen. Veel eilanders zijn nog steeds kwaad over de in hun ogen overhaaste acties van de Georgiërs. In de film worden de interviews, waarin de woede en pijn van de meestal nuchtere eilanders naar boven komt, afgewisseld met beelden van het eiland Texel, een vredige plek waar ooit deze bijna vergeten tragedie afspeelde.

De Russenoorlog ging op 21 november 2009 in premiere op het Internationale Documentaire Filmfestival IDFA, Amsterdam en werd april 2010 uitgezonden op RTV-NoordHolland. De film werd tevens vertoond op het Tiblisi filmfestival. Ook draaide de film met groot succes in de bioscoop op Texel. 

Het filmplan voor de documentaire is ontwikkeld tijdens de IDFA Documentaireworkshop 2005 en is begin 2009 gefinancierd door het fonds 'Erfgoed van de Oorlog' van het Ministerie van VWS.  

De interviews uit de Russenoorlog, en andere interviews met ooggetuigen, zijn ook onderdeel van het project Getuigen Verhalen, een website waarop de verhalen en persoonlijke getuigenissen van de Tweede Wereldoorlog levend worden gehouden. 

Sinds 2012 is op www.derussenoorlog.nl de geschiedenis van de Russenoorlog uitgebreid herverteld. Hier is ook een bijbehorend educatief programma te downloaden voor lagere en middelbare scholen.

De dvd van De Russenoorlog is voor 14,95 euro te bestellen onze webshop.

Regie: Arnold van Bruggen 

Productie: Prospektor

Camera: Rogier Timmermans

Montage: Patrick Janssens

Geluid: Gideon Bijlsma, Nika Paniashvili, Willem de Wijs

Muziek: Big Orange

Duur: 60 min

 

 

IN DE MEDIA
05.12.2009
Tiblisi filmfestival

December 2009 draaide De Russenoorlog op het filmfestival van Tiblisi. De catalogus.