Emancipatie van de dood

Voor VPRO Plots maakte Eefje samen met Laura Stek het verhaal over de 85 jarige Lies. Het verhaal is hier terug te luisteren. De radiodocumentaire 'One Night Stiekem' is genomineerd voor de Prix D'Italia 2014 en werd geselecteerd voor het jaarboek voor de verhalende journalistiek. 

Wie zijn de ouderen die zich voorbereiden op hun vrijwillig sterven? Waarom willen zij de dood zelf in de hand hebben en hoe wordt daar vanuit hun omgeving op gereageerd? 'Emancipatie van de dood' is een fotojournalistiek project van Eefje ism fotograaf Wouter Jansen over het zelfverkozen levenseinde. Wilt u ook uw verhaal vertellen? Neem dan contact op via: emancipatie@prospektor.nl 

Meer dan twintig jaar geleden pleitte rechtsgeleerde Huib Drion voor een middel waarmee ouderen, die hun leven wilden beëindigen, dat op een humane manier konden doen. De 'Pil van Drion' of 'Laatste wil pil' is er nog niet. Wel is elf jaar geleden de euthanasiewet in werking getreden. Veel direct betrokkenen zijn het erover eens: de euthanasiewet voldoet en werkt over het algemeen goed. Maar een groeiende groep voorvechters wil verder gaan: zij eisen het recht op waardig sterven, ongeacht of iemand 'uitzichtloos lijdt' of 'gewoon' klaar is met leven. 

Hulp bij zelfdoding aan ouderen die gezond maar levensmoe zijn, moet uit het wetboek van strafrecht, stellen de leden van actiegroep 'Uit vrije wil'. Ruim 100.000 steunbetuigingen kreeg de initiatiefgroep die zich inzet voor de stervenshulpverlening aan ouderen met een voltooid leven. De meningen in de samenleving zijn sterk verdeeld. Voorstanders wijzen op zelfbeschikking en het recht om waardig te sterven. Tegenstanders wijzen er op dat er iets gedaan moet worden aan de eenzaamheid van ouderen. Dat zou de wens om uit het leven te stappen wegnemen. Bovendien is de leeftijdsgrens arbitrair, stellen zij.  

Terwijl het debat voort woedt bereiden bereiden ouderen zich voor op hun vrijwillige dood,  zonder professionele hulp. Sommigen hebben de medicamenten al in huis, hebben de exacte datum al bepaald. Voor anderen is de voorbereiding vooral een geruststelling. Zij willen niet overvallen worden door de aftakeling en willen zich ervan verzekeren dat zij, als het zover is, zelf uit het leven kunnen stappen. 

Wie zijn de mensen die zich voorbereiden op hun vrijwillig sterven? Waarom willen zij de dood zelf in de hand hebben en hoe wordt daar vanuit hun omgeving op gereageerd? Wat komt er allemaal bij kijken als je de eigen dood regisseert? Betrek je de familie, of hou je hen in het ongewisse? En welk belang weegt het zwaarst als familieleden zich niet kunnen vinden in de doodswens van hun dierbare?

In woord, beeld en geluid vertellen we het verhaal van mensen die zich voorbereiden op hun zelfverkozen levenseinde. We volgen hen bij hun voorbereidingen en spreken hen over de afwegingen die zij hebben gemaakt, de obstakels die zij tegenkomen en de discussies die zij met hun omgeving voeren. Op die manier willen we de kijker  inzicht geven in de complexe, vaak zeer persoonlijke overwegingen die spelen rondom het zelfverkozen levenseinde.